Kategoriler

Melatonin Hormonu ve Melatonin ile Uyku Arasındaki İlişki

Melatonin hormonu beyinde bulunan epifiz bezinden özellikle geceleri ( karanlıkta ) salgılanan bir hormondur. Bu hormon, triptofan adı verilen bir aminoasitten elde edilmektedir. Triptofan, vücutta sentezlenemeyen dışardan alınması gereken bir aminoasittir ve seratonin hormonunun sentezlenmesinden de sorumludur.

Melatonin, insan beyninde salgılanan, vücudun uyku düzeninin sağlayan, kişinin biyolojik saat ritmini ayarlayan bir hormondur.

Bu hormon en çok 23:00 – 05:00 saatleri arasında, epifiz bezinin pineolasit hücrelerinden salgılanmaktadır. Bu hücreler ışığa duyarlı olup, bir ışık uyarasının beyne ulaşması ile melatonin salgılanmasını keserler.

Melotonin, güçlü bir bağışıklık sistemi, dinç ve sağlıklı bir vücut için önemli bir hormondur. Yapılan araştırmalarda, melatoninin pek çok kanser tümöründe büyümeyi azalttığı ve baskıladığı gözlenmiştir.

Yaşla birlikte vücutta melatonin seviyesi düşmektedir. Genç bir insanda 100 birim melatonin varken ileri yaşlarda 30 birime kadar düşmektedir. Eğer bu seviye, diğer faktörlerle birlikte normalden fazla düşerse yaşlanma süreci hızlanır, hastalıklara yakalanma oranı artar.

melatonin2Yetersiz uyku, stres, huzursuzluk gibi faktörler melatonin eksikliğini tetikler. Melatonin eksikliği ise, sıkıntı ve depresyonu tetikler, oluşan bu durum eksikliğin  daha da artmasına yol açar.

Melatonin üretimi için. gece uyunan ortamın mutlak surette ışıksız olması gerekmektedir. Ayrıca; elektromanyetik dalgalarda melatonin üretimini baskılayacağından, gece uyunan mekanlarda televizyon, bilgisayar, cep telefonu gibi aygıtların hiç olmaması veya prize takılı olmamaları gerekmektedir. Özellikle televizyon ve cep telefonu ekranının başında uzun süre durulmaması gerekmektedir.

Sigara, alkol kullanımı, aşırı kahve tüketimi, bazı ilaçlar da  melatonin hormonu üretimini baskılar.

Bebekler için de bu hormon çok önemlidir. Özellikle ilk 3 aya kadar bebekler melatonini anne sütünden karşılar. Eğer annede eksikliği varsa, sütte dolayısı ile bebekte de melatonin seviyesinde düşme görülür. Yapılan araştırmalar, anne sütünde bu hormonunun en fazla yükseldiği zaman akşam saatleridir.   Melatonin, bebeklerde sancı, uykusuzluk, alerjik problemleri engellemektedir.

Daha önce söylediğimiz gibi, triptofan aminoasidi, vücutta, melatonin ve seratonin sentezi için kullanılır. Bu yüzden vücutta yeteri kadar triptofan olmadığı zaman, melatonin salgısı düşer.

Triptofan içeren yiyecekler :

Et, balık, peynir, muz, çilek, elma, portakal, böğürtlen, fıstık, ceviz, antep fıstığı,  badem, kestane,  patlıcan, ıspanak, brokoli, bezelye, yosun, lahana, soğan, domates, mantar, karnabahar, patates ve salatalık, kuru fasulye, barbunya fasulyesi, nohut, kabak, çemen, susam, keten tohumu ve ayçiçeği tohumlarında bulunur.

Bunların dışında; kızılcık, deve dikeni, rezene, anason, çemen, hardal ve sarı kantaron gibi gıdalarla, çinko ve magnezyum içeren besinler de melatonin hormonu salgısını artırırlar.


YORUMLAR